Hoe social media jouw eetgedrag en lichaamsbeeld beïnvloedt

– en wat je eraan kunt doen

Je ploft neer op de bank met je telefoon in je hand. “Even relaxen,” denk je. Voor je het weet ben je een half uur verder. Voel jij je onzeker na het scrollen op social media? In deze blog leg ik uit hoe social media je eetgedrag en lichaamsbeeld beïnvloedt en wat je kunt doen om het op een helpende manier te gebruiken.  

Social media versterkt vergelijking en ontevredenheid

Vrijwel alles wat je op social media ziet is een zorgvuldig gekozen momentopname. De mooiste foto’s met de beste hoek en de perfecte filter: onrealistische beelden. Het vaak zien van die beelden vergroot de kans op ontevredenheid. Zie jij perfect samengestelde maaltijden, slanke, strakke lichamen en altijd vrolijke mensen op je feed? Ongemerkt ga je jezelf daarmee vergelijken en ontstaat het idee dat jij er ook zo uit zou moeten zien, zou moeten eten of zou moeten trainen. Daarbij vergelijk je jouw eigen day-to-day life met de hoogtepunten van iemand anders. Wat niet wordt gepost zijn de gewone dingen: de keren dat iemand niet sport, een makkelijke maaltijd eet of gewoon moe op de bank een serie kijkt. Juist doordat je dat niet ziet, lijkt het soms alsof dat niet “goed” is.

Wat je ziet, beïnvloedt je eetgedrag

Zie je veel berichten over “clean eating’’, #fitspo, detox-challenges, afvallen of calorieën? Dan kun je ongemerkt strenger worden voor jezelf. Het voert de druk op om restrictiever te eten of bepaalde producten uit je eetpatroon uit te sluiten. Als je veel “cheat meal”-content ziet, kan dit eetbuien met compensatie gedrag normaliseren. Eten wordt op deze manier geen kwestie meer van luisteren naar en vertrouwen op je hongergevoel, maar van het volgen van de regels van een ander.

Social media versterkt zwart-wit denken

Doordat je steeds uitersten ziet, stimuleert social media het denken in hokjes. Eten lijkt goed of slecht. Het lijkt gezond of ongezond. Alles of niets. Een dag waarop je iets afwijkt van het perfecte plaatje, kan dan al snel voelen als een ‘’verpeste dag’’. Dat zwart-wit denken laat weinig ruimte voor mildheid en flexibiliteit. Het versterkt zelfkritiek en dat is één van de grootste triggers voor het ontstaan van onevenwichtig eetgedrag.

Het algoritme

TikTok, Instagram en andere platforms werken op een algoritme. Dit zorgt ervoor dat je steeds méér van wat je aantrekkelijk of interessant vindt, te zien krijgt. Zo kun je gemakkelijk in een fuik terechtkomen van video’s over diëten, lichaamsvormen of zelfverbetering – of je dat nu bewust kiest of niet. Daar komt bij dat advertenties vaak gepersonaliseerd zijn. Als je eerder hebt gekeken naar dieetvideo’s, krijg je waarschijnlijk nog meer gerichte reclames over gewichtsverlies.

Je brein gelooft wat het vaak ziet

Hoe vaker je bepaalde beelden ziet, hoe sneller je ze als de norm gaat beschouwen. Als jouw feed vooral bestaat uit mensen met jonge, slanke en gespierde lichamen, dan wordt dat je referentiekader. En dat terwijl er helemaal geen standaard bestaat in een lichaam. Lichamen zijn verschillend, net als behoeften, vormen, maten en leeftijden. Bovendien is het streven naar een ‘’ideaalbeeld’’ onrealistisch en onwenselijk  voor je gezondheid, vrijheid en levensgeluk als je te maken hebt met eetproblemen.

10 tips om social media op een helpende manier in te zetten bij eetproblemen

Social media kan ook positief werken als je het bewust gebruikt.Wat je volgt, beïnvloedt hoe je je voelt, en juist daar heb je zelf ruimte om te sturen. Door bewust te kiezen wat je toelaat in je feed, kies je eigenlijk ook wat je toelaat in je hoofd. Met onderstaande tips kun je social media op een helpende manier inzetten.

• 1. Verwijder (tijdelijk) je app  – Wat niet op je telefoon staat, kun je ook niet openen. Geef jezelf een (tijdelijke) detox van social media door je app te verwijderen.

• 2. Ontvolg of demp triggers direct – Zie je content over diëten, afvallen, “what I eat in a day”, of vergelijkbare dingen die druk of onvrede geven? Ontvolg, mute of blokkeer ze direct. Je beschermt je fysieke en mentale gezondheid ermee.

• 3. Gebruik de zoekfunctie positief – Zoek actief naar termen als body neutrality, recovery, self-compassion, intuitive eating of mental health. Zo leert het algoritme wat je wél wilt zien.

• 4. Organiseer wat je in je feed wilt hebben – Meer diverse lichamen, leeftijden en levensstijlen in je feed = minder druk om te voldoen aan een ideaalbeeld.

• 5. Plan vaste momenten voor social media – Gebruik social media bewust en beperkt. Door tijdsblokken in te stellen voorkom je onbeperkt scrollen en blijf je beter bij jezelf.

• 6. Zet pushmeldingen uit – Pushmeldingen trekken je aandacht constant terug naar de apps. Door ze uit te zetten creëer je rust.

• 7. Gebruik functies als ‘opslaan’ en ‘favorieten’ voor helpende posts – Creëer een mapje met posts die je helpen — bijvoorbeeld affirmaties, inspirerende quotes, dingen waar je blij van word in je leven of herstelverhalen. Handig om terug te kijken op moeilijke momenten.

• 8. Volg ook niet-eetgerelateerde interesses – Laat social media een bron van plezier en inspiratie zijn: kunst, humor, dieren, reizen, muziek, cultuur en/of boeken. Dat helpt je identiteit verbreden buiten het eten en je lichaam.

• 9. Wees kritisch op beweringen over voeding en gezondheid – Veel online content is onvolledig of ongenuanceerd. Accounts van geregistreerde professionals zijn doorgaans betrouwbaarder. Onthoud: wat werkt voor iemand anders hoeft niet gezond of helpend voor jou te zijn.

• 10. Volg accounts die herstel ondersteunen – Kies voor mensen en organisaties die eerlijk delen over herstel, mentale gezondheid, zelfzorg en lichaamsneutraliteit. Bewuste interacties kunnen een gevoel van herkenning en steun geven.

Hulp

Wil je graag je eetgedrag veranderen, maar loop je vast in automatische patronen of gedachten en lukt het niet alleen? Lees meer over de persoonlijke coachtrajecten die ik aanbied. Samen kijken we naar wat jij nodig hebt en hoe je dit kunt bereiken.